فرانسه دو سد را از لوار در سال‌های 1998 و 1999 حذف کرد، زمانی که برداشتن یک سد هنوز یک امر غیرعادی تلقی می‌شد. ماهی قزل آلا اقیانوس اطلس طی چند فصل به مناطق تخم ریزی بالادست رسید و این رودخانه در حال حاضر طولانی ترین مسیر آب جریان آزاد در اروپای غربی است.

در ژوئن 1998، یک تیم تخریب در دهکده‌ای به نام Saint-Étienne-du-Vigan، در ارتفاعات آتشفشانی Haute-Loire، منتظر یک سیل کوچک بودند تا با خیال راحت یک مخزن را تخلیه کند، سپس سد بتنی را که آن را با دینامیت نگه داشته بود، منفجر کردند. این سد از سال 1895 بر روی آلیر قرار داشت که بزرگترین شاخه شاخه لوار است. این سد برای تامین برق شهری مجاور به نام لانگوگن ساخته شده بود، ارتفاع آن حدود دوازده متر بود و گذرگاه ماهی نداشت، به این معنی که برای بخش اعظم یک قرن درست بالای جایی قرار داشت که زمانی بهترین آب تخم‌ریزی برای ماهی قزل آلا در اقیانوس اطلس بود. و مانع رسیدن هر ماهی برگشتی به او شد. هجده ماه بعد، در تابستان 1999، یکی دیگر از خدمه تخریب فرانسوی، این بار در وین، برداشتن سد دومی به نام Maisons-Rouges را تکمیل کردند. این دو عملیات، اولین برداشتن سد بزرگی بود که تا به حال در فرانسه انجام شد، و یکی از اولین‌ها در اروپای غربی بود که به طور خاص برای بازگرداندن ماهی‌های مهاجر انجام شد.

بحث چه بود

دلیلی که در آن زمان حذف رادیکال تلقی می شد این بود که این فرضیه که در بسیاری از سیاست های آبی اروپا در قرن بیستم وجود داشت این بود که سدها همان چیزی بودند که یک دولت مدرن ساخته بود و استدلال بیولوژیکی برای حذف سد در مقایسه با استدلال برای حفظ آن بی اهمیت تلقی می شد. هر دو سد لوآر که در سال‌های 1998-1999 سقوط کردند، توسط Electricité de France اداره می‌شدند و هر دو برای مجوز در سال 1994 تحت یک بخش از سیاست فرانسه به نام Plan Loire Grandeur Nature تمدید شدند. این طرح که توسط دولت فرانسه در ژانویه 1994 به تصویب رسید، خود نتیجه یک کمپین طولانی و مداوم توسط گروه های حفاظت از محیط زیست و انجمن های محلی علیه مجموعه پیشنهادی سدهای جدید در لوار و آلیر بالا بود. کاری که این طرح در نهایت انجام داد، معکوس کردن سیاست بود: به جای تایید سدهای بیشتر، راهبردی برای بازگرداندن تداوم زیست محیطی حوضه ارائه شد. عدم تمدید مجوزهای Saint-Étienne-du-Vigan و Maisons-Rouges اولین آزمایش جدی برای اینکه این تغییر مکان به چه معناست بود.

هر دو رودخانه آخرین وحشی در اروپا نامیده می شوند و تفاوت در کل نکته است. لوار آزاد است زیرا فرانسه سدهایش را ویران کرد. Vjosa جریان آزاد است زیرا هیچ کس تا به حال قادر به ساخت آنها نبوده است. در زیر تماشا کنید:

https://www.youtube.com/watch?v=XC9ueuB8tRQ

چه اتفاقی افتاد که آب دوباره به جریان افتاد؟

پاسخ بالادستی سریعتر از آن چیزی بود که انتظار داشت. با توجه به پرونده شبکه رودخانه اروپا در مورد حذف سنت اتین دو ویگان، پنج مکان تخم ریزی ماهی قزل آلا در منطقه بلافاصله بالای سایت سد سابق در زمستان 1998-1999 مشاهده شد که اولین زمستان پس از تخریب بود. این بدان معناست که ماهی قزل آلا که در پاییز از اقیانوس اطلس بازمی‌گشت، سد را از بین رفته بود، در عرضی که از سال 1895 جدا شده بود، شنا کرد و در عرض چند ماه شروع به حک کردن رنگ‌های قرمز روی شن کرد. در پایین دست وین، پس از برداشتن سد Maisons-Rouges، این اثر در اعداد مطلق حتی چشمگیرتر بود. سوابق نظارتی اروپا برای برداشتن سد نشان می دهد که یک ایستگاه شمارش ماهی در حدود 20 کیلومتری بالادست سد تخریب شده از ثبت تقریباً بدون ماهی قزل آلا، لمپری دریایی یا ماهی قزل آلا اقیانوس اطلس قبل از سال 1999 به 9 ماهی قزل آلا، چندین هزار شاد و چندین هزار لامپری تا پایان آن سال، و ثبت بیش از 001،000 ماهی سالمون تبدیل شده است. 2007. تقریباً 35 کیلومتر از رودخانه مسدود شده قبلی بازگشایی شد. امروزه حوضه وین شامل حدود 80 درصد از جمعیت لامپر دریایی حوضه لوآر و 15 تا 20 درصد از ماهی قزل آلا اقیانوس اطلس است.

چرا لوار همان چیزی است که الان هست؟

طول رودخانه Loire کمی بیش از هزار کیلومتر است، از سرچشمه آن در Mont Gerbier-de-Jonc در Ardèche تا دهانه آن در Saint-Nazaire، و حدود یک پنجم فرانسه را تخلیه می کند. هنوز هم سدهایی در بخش‌هایی از بخش بالایی آن و برخی از شاخه‌های آن وجود دارد: Villerest و Grangent در حوضه فوقانی، Naussac در Allier، یک ساختار نیروگاه آبی نیمه بازسازی شده به نام Poutès در پایین‌تر از Allier. آنچه که Loire ندارد و توصیف “طولانی ترین آب جریان آزاد در اروپای غربی” را توجیه می کند، هر سدی با هر اهمیتی بر روی ساقه اصلی میانی و پایینی است، که بخشی است که از زیر ویلرست تا دریا ادامه دارد. این امتداد نزدیک به هزار کیلومتر رودخانه متصل است و هیچ چیز دیگری در اروپای غربی وجود ندارد که به آن نزدیک شود. راین در طول دو قرن سدسازی، کانال کشی و بازسازی شده است. رود رون از طریق زنجیره ای از سدهای برق آبی می گذرد. تیمز و البه مدتها پیش به طور کامل از صید ماهی آزاد خود جدا شده بودند.

آنچه که این دو حذف در واقع حل و فصل شد

آنچه Saint-Etienne-du-Vigan و Maisons-Rouges بر اساس شواهد انباشته دو دهه از آن زمان به بعد دریافتند، این بود که واکنش بیولوژیکی به بازگشایی رودخانه یک پیش بینی امیدوارکننده نبود، بلکه یک واقعیت سنجیده بود. ماهی قزل آلا برگشت. سایه و لامپری سریعتر برمی گردند. بستر رودخانه در طی چند فصل پر جریان به میله‌های سنگریزه و رودخانه تبدیل می‌شود. رسوب دوباره شروع به حرکت به سمت پایین دست می کند، به همان شکلی که قبل از توقف آن بود. تغییر سیاست خاص فرانسه که این دو حذف را ممکن کرد، از آن زمان با تقریباً ده ها برداشت دیگر در حوضه دنبال شد، از جمله تخریب جزئی سد هجده متری Poutès در قسمت بالایی آلیه، که در سال 2022 تکمیل شد تا به ماهی قزل آلا شانس واقعی در بالاترین مکان تخم ریزی بدهد. آنچه در سال 1998 عجیب و غریب در نظر گرفته می شد، اکنون یک شاخه تاسیس شده از مدیریت رودخانه اروپا است. 1000 کیلومتر آب متصل که در امتداد لوار میانی و پایینی جریان دارد، رودخانه ای است که این مدیریت را پس از یک نسل انجام می دهد.